Hvað er CBAM?
Kolefnisgjald á innflutning tiltekinna vara sem framleiddar eru utan ESB
CBAM (e. Carbon Border Adjustment Mechanism) er kolefnisjöfnunarkerfi á landamærum þar sem lagt er kolefnisgjald á innflutning tiltekinna vara sem framleiddar eru utan ESB. Gjaldið miðast við magn gróðurhúsalofttegunda sem losna við framleiðslu vörunnar og byggist á verði losunarheimilda í viðskiptakerfi ESB (EU ETS).
Markmið CBAM er að tryggja jafnræði milli framleiðslu innan ESB og innfluttra vara með því að verðleggja innbyggða losun gróðurhúsalofttegunda í vörum sem framleiddar eru utan EES. Jafnframt á kerfið að styðja við loftslagsmarkmið ESB og draga úr kolefnisleka.
Vert er þó að taka fram að CBAM hefur ekki verið lögfest á Íslandi. Áform um frumvarp til laga um aðlögunarkerfi við landamæri vegna kolefnis eru í samráðsgátt.
Hverjir og hvað falla undir CBAM?
Hverjir þurfa að uppfylla kröfur CBAM?
Kröfurnar gilda um innflytjendur sem flytja inn CBAM-vörur frá löndum utan Evrópska efnahagssvæðisins (EES) eða Sviss.
Hvaða vörur falla undir CBAM?
Eftirfarandi vörur falla undir CBAM þegar farið er yfir 50 tonna viðmiðunarmörk á almanaksári:
- Sement
- Rafmagn
- Áburður
- Járn og stál
- Ál
- Vetni
Hægt er að sjá nánari útlistun á hvaða vörur falla undir CBAM í I. viðauka í CBAM reglugerð ESB.
Skyldur innflytjenda
Hvað þarf ég að gera ef fyrirtækið mitt flytur inn CBAM-vörur?
Innflytjendur þurfa meðal annars að:
- kanna hvort innflutningurinn falli undir CBAM
- sækja um stöðu viðurkennds CBAM-skýrslugjafa
- afla upplýsinga um losun frá framleiðanda eða birgja
- skila skýrslum í CBAM-skrá
- kaupa og afhenda CBAM-vottorð.
Hvað er viðurkenndur CBAM-skýrslugjafi (Authorised CBAM Declarant)?
Viðurkenndur CBAM-skýrslugjafi er aðili sem hefur fengið heimild til að flytja inn CBAM-vörur og uppfylla skyldur samkvæmt kerfinu, þar á meðal að skila skýrslum og afhenda CBAM-vottorð.
Hvenær þarf að sækja um stöðu viðurkennds CBAM-skýrslugjafa?
Sækja þarf um stöðu viðurkennds skýrslugjafa áður en innflutningur sem fellur undir endanlega CBAM-kerfið fer fram. Opnað verður fyrir umsóknir í haust. Aðilar sem telja sig þurfa að sækja um skráningu sem CBAM-skýrslugjafar geta haft samband við okkur hér á vefnum og óskað eftir að vera skráðir á póstlista. Þeir munu þá fá frekari upplýsingar um umsóknarferlið og önnur atriði sem varða innleiðingu CBAM.
Mælt er með að hefja undirbúning umsóknar tímanlega og afla sér viðeigandi gagna.
Var efnið hjálplegt?
Hjálpaðu okkur að bæta gæði efnisins
