Merki Umhverfis- og orkustofnunar
Fréttir og viðburðir
Fleiri fréttir
24. júní 2026
Auglýsing: Styrkir til uppbyggingar hleðsluinnviða við gististaði
Loftslags- og orkusjóður auglýsir eftir umsóknum um styrki til uppbyggingar hleðsluinnviða við gististaði á Íslandi. Markmið átaksins er að fjölga stöðum þar sem gestir hafa aðgang að hleðslu rafbíla og styðja þannig við orkuskipti í ferðaþjónustu og loftslagsmarkmið stjórnvalda. Markmið Styrkjunum er ætlað að: Fjölga gististöðum þar sem gestir hafa aðgang að hleðsluinnviðum fyrir rafbíla. Styðja við rafvæðingu bílaleiguflotans og hvetja ferðamenn til að velja rafbíla fremur en bíla sem knúnir eru jarðefnaeldsneyti. Stuðla að þéttara neti og tryggari hleðsluaðstöðu við gististaði um land allt. Hverjir geta sótt um Umsækjandi skal vera lögaðili. Tvenns konar aðilar geta sótt um: Rekstrarleyfishafi gististaðar af tegund a (hótel) eða b (stærra gistiheimili) samkvæmt 4. gr. reglugerðar nr. 1277/2016, með gilt rekstrarleyfi. Rekstraraðili hleðslustöðva sem sækir um í samvinnu við slíkan gististað. Þá skal samstarfssamningur liggja fyrir. Einstaklingar, A-hluta ríkisaðilar og lögaðilar í vanskilum við ríkissjóð geta ekki sótt um. Sjá nánar í handbók. Heildarfjárhæð til úthlutunar Heildarfjárhæð til úthlutunar er allt að 50 m.kr. Styrkhlutfall og hámark Styrkhlutfall er allt að 33% af styrkhæfum kostnaði án virðisaukaskatts. Hámarksfjárhæð styrks á hvern gististað: 1 m.kr. Ekkert lágmark er á styrkupphæð. Mótframlag umsækjanda skal vera að lágmarki 67% af styrkhæfum kostnaði. Helstu skilyrði verkefna Verkefnið er við gististað af tegund a eða b samkvæmt 4. gr. reglugerðar nr. 1277/2016 sem rekinn er með gilt rekstrarleyfi. Sé umsækjandi rekstraraðili hleðslustöðva liggur fyrir samstarfssamningur við rekstrarleyfishafa gististaðarins. Verkefnið felur í sér uppsetningu að lágmarki tveggja nýrra hleðslustöðva (2x 22 kW). Eingöngu eru styrkt ný verkefni. Uppsetning hleðslustöðvanna má ekki vera hafin þegar sótt er um. Hleðslustöðvarnar skulu vera aðgengilegar gestum gististaðarins. Búnaður skal uppfylla viðeigandi öryggis- og CE-kröfur sem gilda á EES-svæðinu. Vinna við raflagnir og tengingar skal unnin af löggiltum rafverktaka og vera í samræmi við leiðbeiningar Húsnæðis-, mannvirkja- og skipulagsstofnunar um hleðslu rafbíla og raflagnir. Styrkþegi skuldbindur sig til að reka hleðslustöðvarnar í að lágmarki fimm ár frá gangsetningu. Styrkur greiðist í einni greiðslu eftir að hleðslustöðvarnar eru komnar í rekstur og lokaskýrsla hefur verið samþykkt. Umsóknarfrestur Opnað verður fyrir umsóknir 1. júlí 2026 og lokafrestur er til 15. október 2026 kl. 15:00. Umsóknir skulu berast í gegnum rafrænt umsóknarkerfi á orkusjodur.is. Nánari upplýsingar Nánari lýsing á umsóknarferli, kröfum, fylgigögnum og matsferli er í handbók sem fylgir þessari auglýsingu. Svör við almennum fyrirspurnum verða birt í „Spurt og svarað“ á vef sjóðsins. Öðrum spurningum má beina til orkusjodur@uos.is.
Viðburðir framundan
Sjá fleiri
24. júní 2026
Hvernig er eftirliti með jarðborum háttað?
Jarðborar eru notaðir víða á Íslandi, meðal annars til að bora eftir heitu og köldu vatni, rannsaka berggrunn, leggja lagnir og byggja mannvirki. Til að draga úr hættu á mengun þurfa allir jarðborar að uppfylla kröfur um mengunarvarnir og sæta eftirliti. Af hverju þarf leyfi fyrir jarðborum? Jarðborar geta haft áhrif á umhverfið, meðal annars vegna olíu, eldsneytis og skolvatns sem fellur til við borun. Því þurfa borverktakar að sækja um starfsleyfi eða skrá starfsemina hjá Umhverfis- og orkustofnun áður en borunin hefst. Stærri borar, sem þurfa 1 MW eða meira til starfseminnar, eru starfsleyfisskyldir. Minni borar eru skráningarskyldir. Munurinn á starfsleyfum og skráningarskyldu er sá að stærri borum fylgir oft meiri áhætta fyrir umhverfið. Þeir þurfa því að uppfylla sértækari skilyrði um mengunarvarnir til þess að fá starfsleyfi. Minni borar þurfa að uppfylla stöðluð skráningarskilyrði. Hvað þarf að uppfylla? Í starfsleyfi eða skráningu jarðbora eru settar fram kröfur um mengunarvarnir sem eiga að koma í veg fyrir að mengun berist út í umhverfið. Dæmi um slíkar mengunarvarnir eru: ísogsbúnaður árekstrarvarnir við olíugeyma setgryfjur olíugildrur viðbragðsáætlanir ef olía lekur út í umhverfið Kröfurnar taka mið af umfangi starfseminnar og þeirri áhættu sem henni fylgir. Hvað gerir Umhverfis- og orkustofnun? Umhverfis- og orkustofnun: gefur út starfsleyfi fyrir jarðbora skráir minni jarðbora hefur eftirlit með mengunarvörnum heldur utan um borholuskrá Íslands Hvað gerist eftir að leyfi hefur verið veitt? Fyrirtækin bera ábyrgð á því að mengunarvarnir séu í lagi. Stofnunin hefur svo eftirlit með því að starfsemin uppfylli skilyrði starfsleyfisins eða skráningarinnar. Jarðborar eru færanleg tæki og því þarf að tilkynna Umhverfis- og orkustofnun í hvert sinn sem bor er fluttur á nýjan stað. Hvert er hlutverk sveitarfélaga? Umhverfis- og orkustofnun hefur eftirlit með mengunarvörnum jarðborsins sjálfs. Áhrif framkvæmdarinnar í heild eru hins vegar metin í gegnum framkvæmdaleyfi sveitarfélaga og eftir atvikum umhverfismat. Þar geta verið sett skilyrði um nauðsynlegar mótvægisaðgerðir, vöktun og öryggisráðstafanir til að draga úr áhrifum borunarinnar á umhverfið. Fyrirtækin bera ábyrgð á því að mengunarvarnir séu lagi.
22. júní 2026
Leyfð arðsemi af flutningi og dreifingu raforku 2027
Raforkueftirlitið hefur birt ákvörðun um leyfða arðsemi af flutningi og dreifingu raforku fyrir árið 2027. Arðsemin byggir á vegnum fjármagnskostnaði.  Fyrir árið 2027 nemur veginn fjármagnskostnaður fyrir skatt:  5,28% fyrir flutning raforku til stórnotenda  5,76% fyrir flutning raforku til dreifiveitna  5,81% fyrir dreifing raforku til almennra notenda  Hlutverk leyfðrar arðsemi  Tekjumörk sérleyfisfyrirtækja byggja á leyfðum fjármagnskostnaði, rekstrarkostnaði og afskriftum. Leyfður fjármagnskostnaður endurspeglar kostnað fyrirtækjanna af því fjármagni sem er bundið í starfseminni. Hann skiptist í tvennt:  Leyfð arðsemi fastafjármuna, þar sem veginn fjármagnskostnaður er margfaldaður með verðlagsleiðréttu bókfærðu virði þeirra eigna sem teljast til sérleyfisstarfseminnar.  Leyfð arðsemi á veltufé, sem er reiknað með föstu hlutfalli (t.d. 20% í tilfelli flutningsfyrirtækisins) af tekjumörkum fyrra árs og síðan margfaldað með vegnum fjármagnskostnaði, til að endurspegla fjármagnsþörf vegna tímatafar á innheimtum tekjum.   Endurskoðun fastra matsbreytna  Sérfræðinganefnd hefur unnið að endurskoðun fastra matsbreytna í samræmi við 7. gr. reglugerðar nr. 192/2016. Nefndin hefur birt drög að áliti sínu. Nefndin hefur ekki lokið störfum sínum og því eru fastar matsbreytur eru óbreyttar frá fyrra ári.  Niðurstöður nefndarinnar og samráð við hagsmunaaðila er skilyrði þess að Raforkueftirlitið geti lagt fram tillögu til ráðherra um endurskoðun fastra matsbreytna um leyfða arðsemi.  Ákvörðun tekin árlega  Samkvæmt reglugerð nr. 192/2016 ber Raforkueftirlitinu að ákvarða veginn fjármagnskostnað fyrir næsta almanaksár eigi síðar en 15. maí ár hvert.   
Loftgæði
Umhverfis- og orkustofnun heldur utan um mælingar á gæðum þess lofts sem við öndum að okkur og miðlar þeim í gegnum til þess gert vefsvæði. Á vefnum er einnig að finna mæla frá öðrum aðilum. Þeir eru í flestum tilvikum ekki nákvæmnismælar, heldur grófir skynjarar, en geta þó veitt vísbendingar um loftmengun.
Opna loftgæðavef
Orkubúskapur
Raforkuvinnsla
Vatnsafl
13.604 GWst
Jarðvarmi
5.986 GWst
Vindorka
12,7 GWst
Rafvæðing
Fólksbílar
29.764
Hópferðabílar
35
Sendibílar
1.213
Vörubilar
26
Eldsneytisnotkun
Vegasamgöngur
289 ktoí
Skip
269 ktoí
Flug
267 ktoí

Gagnasöfn

Aðrir vefir tengdir stofnuninni
Upplýsingar um efnamál, eftirlit, haf- og vatnsmál, hringrásarhagkerfi, leyfi, loftgæði og loftslagsmál.
Orkustofnun - lógó
Upplýsingar tengdar náttúruauðlindum og orkuskiptum, auk upplýsinga um Raforkueftirlitið og Orkusjóð.
Loftgæði - lógó
Rauntímamælingar og spá um loftgæði á landinu.
Orkusetur - lógó
Hlutverk Orkuseturs er að stuðla að aukinni vitund almennings og fyrirtækja um skilvirka orkunotkun og möguleika til orkusparnaðar.
Svanurinn - lógó
Svanurinn er opinbert umhverfismerki Norðurlandanna og ætlað að draga úr umhverfisáhrifum af vörum eða þjónustu og auðvelda neytendum að velja umhverfisvænni kosti.
Úrgangur - lógó
Upplýsingar um úrgangsmál fyrir heimili og rekstraraðila.
Græn skref - lógó
Verkefnið Græn skref er fyrir ríkisstofnanir sem vilja draga úr neikvæðum umhverfisáhrifum af starfsemi sinni og efla umhverfisvitund starfsmanna.
Saman gegn sóun - lógó
Saman gegn sóun er almenn stefna umhverfis, orku- og loftslagsráðherra um úrgangsforvarnir sem gildir til ársins 2027.
Starfsemi - lógó
Yfirlit um þá starfsemi sem heilbrigðiseftirlit sveitarfélaga hefur samþykkt skráningu fyrir. Sótt er um skráningu á Island.is.
Vettvangur opinberra aðila til að sameina aðgerðir tengdar jarðvarmaorku og auka þátt hennar í orkuskiptum á heimsvísu.
Með setningu laga um stjórn vatnamála var sett á fót nýtt stjórnkerfi sem miðar að verndun íslenskrar vatnsauðlindar til framtíðar.
Icewater lógó
Verkefninu LIFE Icewater er ætlað að vinna að verkefnum til að flýta fyrir og bæta innleiðingu vatnaáætlunar á Íslandi.
Orkuspá Íslands er samstarfsverkefni Landsnets, Raforkueftirlitsins og Umhverfis- og orkustofnunar.

Kennitala: 700924-1650

Akureyri

Rangárvellir 2, hús 8, IS-603

Egilsstaðir

Tjarnarbraut 39B, IS-700

Reykjavík

Suðurlandsbraut 24, IS-108

Selfoss

Austurvegur 20, IS-800