30 ár af Pokémon og úrgangi

Merki Umhverfis- og orkustofnunar hefur hlotið tilnefningu til FÍT verðlaunanna 2026. Alls eru 67 verk tilnefnd í ár af 357 innsendingum í 15 flokkum. Tilnefningar eru veittar verkum sem þykja framúrskarandi í grafískri hönnun á sínu sviði samkvæmt mati dómnefndar. Auglýsingastofan Tvist hannaði merkið og ásýnd stofnunarinnar. Um merkið Merki Umhverfis- og orkustofnunar endurspeglar starfsemi stofnananna beggja sem sameinuðust. Hvor um sig áttu sterk og langlíf vörumerki. Innblástur fyrir merkið var sótt í jörðina, stuðlaberg, hleðslu, jafnvægi og upphafsstafi beggja stofnana: U og O. Litirnir voru sóttir beint í íslenska náttúru. Í merkinu eru þrír grænir tónar en ásýndinni fylgja einnig sex kraftmiklir stuðningslitir. Merkið sjálft er einfalt, læsilegt og þægilegt í notkun. Það má líta á merkið sem kubba sem má stafla eða leika sér með. Það gefur hönnuðum tækifæri til að skapa spennandi grafískan heim út frá merkinu sjálfu.

Krónan hefur lokið við endurvottun Svansins á öllum verslunum sínum. Endurvottunin kemur í kjölfar endurskoðunar á viðmiðum Svansmerkisins fyrir matvöruverslanir þar sem ákveðið var að herða ýmsar kröfur.

Mikil svifryksmengun mældist á höfuðborgarsvæðinu þann 16. febrúar 2026. Styrkur grófs svifryks fór víða yfir heilsuverndarmörk. Mestur styrkur mældist við Grensásveg. Hæsta klukkustundarmeðaltal á grófu svifryki (PM10) var 475 µg/m³ og sólarhringsmeðaltalið var 153 µg/m³. Við Dalsmára í Kópavogi mældist sólarhringsmeðaltalið 99 µg/m³. 11 sinnum yfir heilsuverndarmörk á Grensásvegi Heilsuverndarmörk fyrir gróft svifryk eru 50 µg/m³ að meðaltal fyrir heilan sólarhring. Ekki má fara oftar en 35 sinnum á ári yfir þau mörk. Það sem af er ári hefur svifryksmengun farið 11 sinnum yfir mörkin á Grensásvegi. Algengt á þessum árstíma Í meðalári mælast hæstu svifryksgildi oftast í febrúar og mars. Á þessum árstíma er stærstur hluti svifryksins malbiksryk sem verður til við slit á vegyfirborði. Það er að stærstum hluta af völdum nagladekkja. Þurrt veður og úrkomuleysi auka líkur á háum styrk. Rykbinding og götusópun Síðustu vikur hafa verið óvenju snjóléttar og götur hafa verið rykbundnar talsvert oftar en venjulega. Birgðir af rykbindiefni kláruðust því fyrr en áætlað var. Von er á nýrri sendingu til landsins í lok vikunnar. Það er erfitt að sópa götur í frosti. Um mánaðarmótin janúar-febrúar kom veðurgluggi með hlýindum sem var nýttur til að sópa götur. Vegagerðin sópaði þá helstu þjóðvegi í þéttbýli á höfuðborgarsvæðinu. Reykjavíkurborg sópaði á sama tíma allar þær götur sem má sjá á meðfylgjandi korti. Í mikill umferð þegar um 40% bíla eru á nagladekkjum er slitið malbik hins vegar fljótt að safnast upp aftur í vegköntum. Mynd: Götur sem eru rauðmerkar lét Reykjavíkurborg sópa um mánaðarmótin janúar-febrúar. Götur sem Vegagerðin sópaði eru ekki merktar inn. Það eru: Miklabraut/Hringbraut, Kringlumýrarbraut, Hafnarfjarðarvegur, Sæbraut og Reykjanesbraut að Hvaleyrarholti. Ráðleggingar til almennings Mengun er mest við stórar umferðaræðar en lækkar hratt með fjarlægð frá götu. Þar munar um hverja tíu metra sem farið er frá götu og í um 200 metra fjarlægð er mengun talsvert mikið minni en við götubrún. Fólki sem er viðkvæmt fyrir loftmengun er bent á að: Fylgjast með loftgæðaupplýsingum á loftgaedi.is. Takmarka útiveru nálægt umferðarþungum götum þegar mengun er mikil. Velja frekar gönguleiðir og útivistarsvæði fjarri helstu umferðaræðum.

Vöktun á magni plasts í meltingarvegi fýla árið 2025 er lokið. Niðurstöður sýna að plast fannst í 68% fuglanna og í 18% tilvika var magnið yfir viðmiðunarmörkum OSPAR (0,1 g). Þetta kemur fram í nýrri skýrslu um vöktunina sem Náttúrustofa Norðausturlands annast fyrir Umhverfis- og orkustofnun. Helstu niðurstöður Plast fannst í 68% fýla – meðaltal fyrri vaktana er um 73%. 6,7 plastagnir voru að meðaltali í hverjum fýl – meðaltal fyrri vaktana er um 5,4 agnir. Mest fundust 59 plastagnir í einum fugli. 18% fýla höfðu meira en 0,1 g af plasti í meltingarvegi – langtímamarkmið OSPAR er að það séu ekki fleiri en 10% fýla með svo mikið plast. Plast sem fannst í meltingarvegi eins fýls. Mynd: Náttúrustofa Norðausturlands. Vöktunin hluti af OSPAR-samningnum Rannsóknir á plasti í meltingarvegi fýla er viðurkennd aðferð til vöktunar á plasti í hafinu. Fýlar eru algengir fuglar á norðurslóðum sem afla sér eingöngu fæðu á hafi úti, eru fyrst og fremst yfirborðsætur og þekktir fyrir að gleypa alls kyns úrgang. Ísland gerðist aðili að OSPAR-samningnum um verndun Norðaustur-Atlantshafsins árið 1997. Í samningnum eru ákvæði um reglubundna vöktun á ástandi hafsvæðisins. Magn plasts í meltingarvegi fýla er einn þeirra þátta sem vaktaðir eru. Hér á landi hófst sú vöktun árið 2018. Mest fundust 59 plastagnir í einum fugli. / Mynd: Canva.