Merki Umhverfis- og orkustofnunar

Belgía bannar einnota rafrettur

Þann 1. janúar tók Belgía það skref að banna notkun einnota rafrettna í landinu og fyrirsjáanlegt er að fleiri lönd munu fylgja því fordæmi. Fjölnota rafrettur verða þó áfram leyfilegar.

Notkun einnota rafrettna er ekki aðeins slæm fyrir heilsuna heldur einnig fyrir umhverfið. Rafrettur innihalda einnota rafhlöður, plast og önnur hráefni sem geta valdið umhverfinu skaða ef þeim er ekki fargað á réttan hátt.

Allar rafrettur innihalda rafhlöður en í þeim eru þungmálmar sem spilla umhverfinu ef þeir losna þangað út og rafhlöðum fylgir einnig töluverð eldhætta ef þær eru ekki flokkaðar rétt. Þegar notkunartími rafrettna er liðinn er best að fjarlægja rafhlöðuna úr rafrettunni ef það er hægt og flokka hana með rafhlöðum en setja rafrettuna sjálfa með raftækjum. Stundum er ekki hægt að fjarlægja rafhlöðuna úr einnota rafrettum og þá má flokka þær ýmist með raftækjum eða rafhlöðum.

Rétt flokkun er mikilvæg til að hægt sé að nýta hráefnin í tækjunum áfram og koma í veg fyrir að efnin í þeim valdi umhverfinu skaða.

Almenna reglan er sú að við viljum forðast að nota einnota vörur þar sem fjölnota valkostir eru í boði og eru rafrettur engin undantekning, en rafrettur með áfyllingu eru mun umhverfisvænni kostur en einnota rafrettur.

Með banninu vonast Belgía til þess að geta bætt auðlindanýtingu og koma í veg fyrir nýgengi reykinga án þess að skerða lífskjör almennings eða baka atvinnulífinu tjón.


Fleiri fréttir

Skoða
16. febrúar 2026
Fýlar endurspegla ástand hafsins: Plast í meirihluta fugla
Vöktun á magni plasts í meltingarvegi fýla árið 2025 er lokið. Niðurstöður sýna að plast fannst í 68% fuglanna og í 18% tilvika var magnið yfir viðmiðunarmörkum OSPAR (0,1 g). Þetta kemur fram í nýrri skýrslu um vöktunina sem Náttúrustofa Norðausturlands annast fyrir Umhverfis- og orkustofnun. Helstu niðurstöður Plast fannst í 68% fýla – meðaltal fyrri vaktana er um 73%. 6,7 plastagnir voru að meðaltali í hverjum fýl – meðaltal fyrri vaktana er um 5,4 agnir. Mest fundust 59 plastagnir í einum fugli. 18% fýla höfðu meira en 0,1 g af plasti í meltingarvegi – langtímamarkmið OSPAR er að það séu ekki fleiri en 10% fýla með svo mikið plast. Plast sem fannst í meltingarvegi eins fýls. Mynd: Náttúrustofa Norðausturlands. Vöktunin hluti af OSPAR-samningnum Rannsóknir á plasti í meltingarvegi fýla er viðurkennd aðferð til vöktunar á plasti í hafinu. Fýlar eru algengir fuglar á norðurslóðum sem afla sér eingöngu fæðu á hafi úti, eru fyrst og fremst yfirborðsætur og þekktir fyrir að gleypa alls kyns úrgang. Ísland gerðist aðili að OSPAR-samningnum um verndun Norðaustur-Atlantshafsins árið 1997. Í samningnum eru ákvæði um reglubundna vöktun á ástandi hafsvæðisins. Magn plasts í meltingarvegi fýla er einn þeirra þátta sem vaktaðir eru. Hér á landi hófst sú vöktun árið 2018. Mest fundust 59 plastagnir í einum fugli. / Mynd: Canva.

Kennitala: 700924-1650

Akureyri

Rangárvellir 2, hús 8, IS-603

Egilsstaðir

Tjarnarbraut 39B, IS-700

Reykjavík

Suðurlandsbraut 24, IS-108

Selfoss

Austurvegur 20, IS-800