Merki Umhverfis- og orkustofnunar

Gerð leiðbeininga um viðskipti á heildsöluorkumarkaði - Verkefnaáætlun

Raforkueftirlitið

Raforkueftirlitið hefur unnið verkáætlun fyrir gerð leiðbeininga um viðskipti á heildsölumarkaði í kjölfar þess að umhverfis-, orku og loftslagsráðherra hefur lagt fram frumvarp til breytinga á raforkulögum nr. 65/2003 (raforkuviðskipti).

Tilgangur frumvarpsins

Tilgangur frumvarpsins er að mæla fyrir um tilteknar hátternisreglur í raforkuviðskiptum til að stuðla að gagnsæi og heiðarleika á heildsöluorkumarkaði. Jafnframt er tilgangur frumvarpsins að setja lagaramma um starfsemi viðskiptavettvangi raforku, lýsa hlutverki þeirra og skyldum sem fara með slíka starfsemi og efla eftirlit Raforkueftirlitsins.

Helstu breytingar

Lagt er til að lögfesta ákvæði að fyrirmynd nokkurra gerða Evrópusambandsins á sviði raforkuviðskipta, aðlöguð að íslenskum heildsöluorkumarkaði. Ákvæði frumvarpsins um upplýsingaskyldu og bann við markaðssvikum á sér fyrirmynd í reglugerð Evrópuþingsins og ráðsins (ESB) nr. 1227/2011 um heildstæðan og gagnsæjan heildsöluorkumarkað (REMIT-reglugerðin). REMIT-reglugerðin er rammagerð sem síðan er útfærð nánar með framseldum gerðum. Þá hefur Samstarfsstofnun eftirlitsaðila á orkumarkaði (ACER) það hlutverk að tryggja samræmda túlkun og framkvæmd ákvæða með ýmsum hætti, til dæmis útgáfu leiðbeinandi tilmæla og beitingu stjórnvaldssekta.

Leiðbeinandi tilmæli veita nánari skýringar á ákvæðum laga og reglna, og eru til leiðbeininga um hvað telst til heilbrigðra og eðlilegra viðskiptahátta. Tilmælin gefa aðilum fyrirsjáanleika um það hvernig eftirlitsyfirvöld túlka og beita ákvæðum laga og reglugerða.

Í samræmi við uppbyggingu REMIT-reglugerðarinnar og afleiddra heimilda gerir meginefni frumvarpsins ráð fyrir að lögfesta tiltekin rammaákvæði að fyrirmynd REMIT-reglugerðarinnar í lög. Í 20. gr. j. er síðan lagt til að ráðuneytið sé heimilt að útfæra nánari framkvæmd í reglugerð, og að Raforkueftirlitið skuli birta leiðbeiningar um reglufylgni við framangreind rammaákvæði.

Aðlögun að íslensku aðstæðum

Á Íslandi hefur Raforkueftirlitið eftirlit með raforkuviðskiptum og getur gefið leiðbeinandi tilmæli þar um eða beitt stjórnvaldssektum.

Sérstaða íslenska heildsöluorkumarkaðarins felst í einangruðu raforkukerfi þar sem 99.7% af framleiðslu á sér stað með endurnýjanlegri orku og stórri hlutdeild stórnotanda í samanburði við almenna notendur.

Inntak leiðbeininga ACER um túlkun og beitingu REMIT-reglugerðarinnar lúta að öðrum aðstæðum en eru til staðar hér á landi, það er viðskipti yfir landamæri þar sem hærra hlutfall óendurnýjanlegrar orku hefur áhrif á verðmyndun. Leiðbeiningar ACER veita því íslenskum markaðsaðilum takmarkaðan fyrirsjáanleika. Því er nauðsynlegt að leiðbeinandi tilmæli um ákvæði í íslenskum lögum sem eiga fyrirmynd sína að sækja til REMIT-reglugerðarinnar, séu aðlöguð að sérstöðu íslenska heildsöluorkumarkaðarins. Leiðbeiningar Raforkueftirlitsins á grundvelli 20. gr. j. munu taka mið af framangreindu.

Tækifæri til samráðs

Raforkueftirlitið upplýsir hér með hagsmunaaðila um verkáætlun eftirlitsins og tækifæri til samráðs við gerð leiðbeininga á grundvelli 6. gr. frumvarpsins. Verkáætluninni hefur verið skipt upp í fjóra áfanga, skipt upp eftir efnistökum.

Fleiri fréttir

Skoða
17. febrúar 2026
Slitið malbik veldur mikilli svifryksmengun
Mikil svifryksmengun mældist á höfuðborgarsvæðinu þann 16. febrúar 2026. Styrkur grófs svifryks fór víða yfir heilsuverndarmörk. Mestur styrkur mældist við Grensásveg. Hæsta klukkustundarmeðaltal á grófu svifryki (PM10) var 475 µg/m³ og sólarhringsmeðaltalið var 153 µg/m³. Við Dalsmára í Kópavogi mældist sólarhringsmeðaltalið 99 µg/m³. 11 sinnum yfir heilsuverndarmörk á Grensásvegi Heilsuverndarmörk fyrir gróft svifryk eru 50 µg/m³ að meðaltal fyrir heilan sólarhring. Ekki má fara oftar en 35 sinnum á ári yfir þau mörk. Það sem af er ári hefur svifryksmengun farið 11 sinnum yfir mörkin á Grensásvegi. Algengt á þessum árstíma Í meðalári mælast hæstu svifryksgildi oftast í febrúar og mars. Á þessum árstíma er stærstur hluti svifryksins malbiksryk sem verður til við slit á vegyfirborði. Það er að stærstum hluta af völdum nagladekkja. Þurrt veður og úrkomuleysi auka líkur á háum styrk. Rykbinding og götusópun Síðustu vikur hafa verið óvenju snjóléttar og götur hafa verið rykbundnar talsvert oftar en venjulega. Birgðir af rykbindiefni kláruðust því fyrr en áætlað var. Von er á nýrri sendingu til landsins í lok vikunnar. Það er erfitt að sópa götur í frosti. Um mánaðarmótin janúar-febrúar kom veðurgluggi með hlýindum sem var nýttur til að sópa götur. Vegagerðin sópaði þá helstu þjóðvegi í þéttbýli á höfuðborgarsvæðinu. Reykjavíkurborg sópaði á sama tíma allar þær götur sem má sjá á meðfylgjandi korti. Í mikill umferð þegar um 40% bíla eru á nagladekkjum er slitið malbik hins vegar fljótt að safnast upp aftur í vegköntum. Mynd: Götur sem eru rauðmerkar lét Reykjavíkurborg sópa um mánaðarmótin janúar-febrúar. Götur sem Vegagerðin sópaði eru ekki merktar inn. Það eru: Miklabraut/Hringbraut, Kringlumýrarbraut, Hafnarfjarðarvegur, Sæbraut og Reykjanesbraut að Hvaleyrarholti. Ráðleggingar til almennings Mengun er mest við stórar umferðaræðar en lækkar hratt með fjarlægð frá götu. Þar munar um hverja tíu metra sem farið er frá götu og í um 200 metra fjarlægð er mengun talsvert mikið minni en við götubrún. Fólki sem er viðkvæmt fyrir loftmengun er bent á að: Fylgjast með loftgæðaupplýsingum á loftgaedi.is. Takmarka útiveru nálægt umferðarþungum götum þegar mengun er mikil. Velja frekar gönguleiðir og útivistarsvæði fjarri helstu umferðaræðum.
Loftgæði
16. febrúar 2026
Fýlar endurspegla ástand hafsins: Plast í meirihluta fugla
Vöktun á magni plasts í meltingarvegi fýla árið 2025 er lokið. Niðurstöður sýna að plast fannst í 68% fuglanna og í 18% tilvika var magnið yfir viðmiðunarmörkum OSPAR (0,1 g). Þetta kemur fram í nýrri skýrslu um vöktunina sem Náttúrustofa Norðausturlands annast fyrir Umhverfis- og orkustofnun. Helstu niðurstöður Plast fannst í 68% fýla – meðaltal fyrri vaktana er um 73%. 6,7 plastagnir voru að meðaltali í hverjum fýl – meðaltal fyrri vaktana er um 5,4 agnir. Mest fundust 59 plastagnir í einum fugli. 18% fýla höfðu meira en 0,1 g af plasti í meltingarvegi – langtímamarkmið OSPAR er að það séu ekki fleiri en 10% fýla með svo mikið plast. Plast sem fannst í meltingarvegi eins fýls. Mynd: Náttúrustofa Norðausturlands. Vöktunin hluti af OSPAR-samningnum Rannsóknir á plasti í meltingarvegi fýla er viðurkennd aðferð til vöktunar á plasti í hafinu. Fýlar eru algengir fuglar á norðurslóðum sem afla sér eingöngu fæðu á hafi úti, eru fyrst og fremst yfirborðsætur og þekktir fyrir að gleypa alls kyns úrgang. Ísland gerðist aðili að OSPAR-samningnum um verndun Norðaustur-Atlantshafsins árið 1997. Í samningnum eru ákvæði um reglubundna vöktun á ástandi hafsvæðisins. Magn plasts í meltingarvegi fýla er einn þeirra þátta sem vaktaðir eru. Hér á landi hófst sú vöktun árið 2018. Mest fundust 59 plastagnir í einum fugli. / Mynd: Canva.
Haf og vatn
13. febrúar 2026
Garðheimar innkalla Húsa- og garðaúða
Umhverfis- og orkustofnun vekur athygli á því að Garðheimar gróðurvörur ehf. hafa innkallað Húsa- og garðaúða í 400 ml málmúðabrúsum. Framleiðslunúmerið er: P31396. Ástæða innköllunarinnar er að botninn á umbúðum vörunnar er ekki þéttur og getur vökvinn lekið út. Varan er hættuleg umhverfinu og skaðleg lífi í vatni. Lekar umbúðir auka áhættuna á að varan berist til dæmis í niðurföll og þaðan út í umhverfið. Garðheimar gróðurvörur ehf. beina því til neytenda sem keypt hafa vöruna að skila henni á næsta sölustað eða til Garðheima, Álfabakka 6, 109 Reykjavík og fá endurgreitt.
EfnamálPlöntuverndarvörur
10. febrúar 2026
Styrkir til kaupa á hreinorku eða losunarfríum vöru- og hópferðaökutækjum
Loftslags- og orkusjóður auglýsir styrki til kaupa á hreinorku vöru- og hópbifreiðum: Hreinorku vörubifreiðar (N3) Hreinorku hópbifreiðar (M3)

Kennitala: 700924-1650

Akureyri

Rangárvellir 2, hús 8, IS-603

Egilsstaðir

Tjarnarbraut 39B, IS-700

Reykjavík

Suðurlandsbraut 24, IS-108

Selfoss

Austurvegur 20, IS-800

Gagnasöfn

Mikið spurt um

Hafa samband

Opið fyrir símtöl

08:30 til 15:00 virka daga

+354 569 6000

Fylgdu okkur

© UOS 2026
Persónuvernd og öryggi á vefnum