Nemendur í HR leysa gagnaverkefni fyrir Umhverfis- og orkustofnun

Loftslags- og orkusjóður auglýsir eftir umsóknum um styrki til uppbyggingar hraðhleðslustöðva fyrir rafbíla á Íslandi. Markmið átaksins er að tryggja sterkt og þétt net hraðhleðslustöðva um land allt og styðja þannig við orkuskipti í samgöngum og loftslagsmarkmið stjórnvalda. Markmið Styrkjunum er ætlað að tryggja lágmarksaðgang að hleðsluinnviðum um allt land. Sérstök áhersla er lögð á að í hverjum þéttbýlisstað á Íslandi sé aðgangur að hraðhleðslustöð og að hvergi á þjóðvegakerfi landsins verði lengra en 100 km á milli hraðhleðslustöðva. Auglýst er eftir verkefnum: Í öllum þéttbýlisstöðum þar sem ekki eru hraðhleðslustöðvar nú þegar eða hleðsluinnviðir eru ófullnægjandi (verkefnaflokkur A). Á stöðum á þjóðvegakerfinu þar sem lengst er á milli hraðhleðslustöðva (verkefnaflokkur B). Heildarfjárhæð til úthlutunar Heildarfjárhæð til úthlutunar er allt að 150 m.kr. Styrkhlutfall og hámark Styrkur nemur allt að 50% af styrkhæfum kostnaði án virðisaukaskatts. Hámarksstyrkur er 20 m.kr. á hvert verkefni. Styrkur greiðist í einni greiðslu eftir að verkefni er lokið og lokaskýrsla hefur verið samþykkt. Hverjir geta sótt um Umsækjendur skulu vera lögaðilar með þekkingu og reynslu af uppsetningu og/eða rekstri hraðhleðslustöðva. Einstaklingar og lögaðilar í ótengdum rekstri (svo sem gististaðir og veitingastaðir) eru ekki styrkhæfir. Sjá nánar í handbók. Helstu skilyrði verkefna Hleðslustöðvar á þjóðvegakerfinu skulu hafa að lágmarki 300 kW afl á allt að tveimur tenglum samtímis en 200 kW vegna hraðhleðslustöðva í þéttbýli. Þær skulu jafnframt styðja hleðslu 800 V bifreiða. Stöðvar skulu taka við snertilausum greiðslum með greiðslukortum. Stöðvar skulu vera aðgengilegar öllum allan sólarhringinn. Aðgengi hreyfihamlaðra skal tryggt. Styrkþegi skuldbindur sig til að reka stöðina í að lágmarki 5 ár frá gangsetningu. Sjá frekari skilyrði í handbók. Umsóknarfrestur Opnað verður fyrir umsóknir 1. maí 2026 og lokafrestur er 1. júní kl. 15:00. Umsóknir skulu berast í gegnum rafrænt umsóknarkerfi á orkusjodur.is. Nánari upplýsingar Nánari lýsing á umsóknarferli, kröfum, fylgigögnum og matsferli er í handbók um styrki til uppbyggingar hleðsluinnviða. Spurningum má beina á orkusjodur@uos.is. Svör við almennum fyrirspurnum verða birt í „Spurt og svarað" á heimasíðu sjóðsins.

Breyting á lögum nr. 7/1998 um hollustuhætti og mengunarvarnir, sem tók gildi þann 27. mars 2026, felur í sér breytingar á regluverki um starfsemi jarðborana hér á landi. Með breytingunni er kveðið á um að jarðborar skuli framvegis háðir starfsleyfi fyrir hvern bor og þann búnað sem honum fylgir, sem veitt er af Umhverfis- og orkustofnun. Fyrir gildistöku þessarar lagabreytingar bar borunarfyrirtækjum að sækja um starfsleyfi vegna hverrar einstakrar framkvæmdar til viðkomandi heilbrigðisnefndar. Með hinni nýju breytingu er reynt að einfalda og samræma leyfisveitingarferlið og færa eftirlit til Umhverfis- og orkustofnunar. Þegar fyrirtæki hefur öðlast starfsleyfi fyrir jarðbor, skal tilkynna Umhverfis- og orkustofnun hverja framkvæmd fyrir sig áður en framkvæmd hefst, þar sem fram koma upplýsingar um fyrirhugaða starfsemi, staðsetningu hennar og áætlaðan verktíma.

Raforkueftirlitið hefur samþykkt kerfisáætlun Landsnets fyrir tímabilið 2025 - 2034. Áætlunin er ein sú viðamesta í sögu fyrirtækisins og leggur grunn að nýrri kynslóð byggðalínu sem mun tengja landshluta saman með auknu öryggi og flutningsgetu. Með samþykktinni er stigið mikilvægt skref í að tryggja innviði fyrir orkuskipti þjóðarinnar á sama tíma og gætt er að hagkvæmni í rekstri og fjárfestingum. Raforkukerfi Íslands stendur frammi fyrir miklum áskorunum næstu árin þar sem krafan um hröð orkuskipti og aukna flutningsgetu vegna nýrra atvinnuvega þarf að vega á móti sjónarmiðum um hóflega gjaldskrárþróun og umhverfisvernd.

Heildarlosun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi jókst um 1,7% milli 2023 og 2024. Losunin var 11,0 milljón tonn af CO₂-ígildum (CO₂-íg.) árið 2024 og hefur aukist um 6,2% frá árinu 1990. Losun Íslands má skipta í þrjá meginflokka: Samfélagslosun, landnotkun og staðbundinn iðnaður (ETS). Samfélagslosun Samfélagslosun Íslands jókst um 2,2% á milli 2023 og 2024. Hún var 2,9 milljón tonn CO₂-íg árið 2024. Umfangsmestu losunarflokkarnir voru vegasamgöngur, landbúnaður og fiskiskip. Gert er ráð fyrir að samdráttarkrafa Íslands í skuldbindingum gagnvart ESB verði að draga úr samfélagslosun um 41% árið 2030, miðað við árið 2005. Núgildandi krafa er 29%. Framreikningar sýna að Ísland standist líklega skuldbindingar fyrir tímabilið 2021-2025 þegar tekið er tillit til sveigjanleika milli skuldbindingarkerfa. Fyrir tímabilið 2026-2030 er hins vegar ólíklegt markmiðin náist, þrátt fyrir slíkan sveigjanleika. Áætlaður samdráttur í losun er um 28% árið 2030, miðað við losun ársins 2005. Tækifæri til samdráttar liggja í því að ráðast í frekari aðgerðir í loftslagsmálum. Það er hægt með því að fylgja eftir aðgerðum sem þegar eru til umræðu ásamt því að finna nýjar leiðir til samdráttar. Ef Ísland nær ekki skuldbindingum sínum ber að greiða fyrir það sem upp á vantar með kaupum á losunarheimildum frá öðrum ríkjum. Landnotkun Losun frá landnotkun var 6,2 milljón tonn CO₂-íg. árið 2024 og hefur dregist saman um tæp 7% frá 2008, að undanskildum síðustu þremur árum þar sem losun jókst lítillega. Meirihluti losunar frá landnotkun stafar af framræstu votlendi. Framreikningar sýna samdrátt í losun frá landnotkun yfir spátímabilið, vegna aukinnar endurheimtar votlendis, vaxandi bindingar í skóglendi og aukinnar landgræðslu. Útlit er fyrir að Ísland muni standast skuldbindingar sínar fyrir tímabilið 2021-2025. Staðbundinn iðnaður (ETS) Losun frá staðbundnum iðnaði á Íslandi (aðallega ál- og kísilver) sem fellur undir viðskiptakerfi ESB með losunarheimildir (ETS) jókst um 4,2% frá árinu 2023 og 122% frá árinu 2005. Hún var 1,9 milljón tonn CO₂-íg. árið 2024. Samdráttur hefur átt sér stað í viðskiptakerfinu í ESB. Með þátttöku í kerfinu er ekki um að ræða beinar samdráttarkröfur fyrir rekstraraðila á Íslandi. Umhverfis- og orkustofnun skilaði nýlega til Evrópusambandsins landsskýrslu um losun gróðurhúsalofttegunda 1990-2024. Skýrslan er unnin í nánu samstarfi við Land og skóg sem ber ábyrgð á landnotkunarhluta bókhaldsins.