Merki Umhverfis- og orkustofnunar

Auglýsing: Styrkir til loftslagsvænna tæknilausna í landbúnaði

Umsóknarfrestur til 22. desember 2025 / Mynd: Laurence Ziegler á Unsplash

Loftslags- og orkusjóður auglýsir 80 milljónir króna í styrki til loftslagsvænna tæknilausna í landbúnaði.

Í ljósi markmiða ríkisstjórnarinnar um eflingu nýsköpunar í landbúnaði og markvissari stuðning við bændur hafa Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis- orku- og loftslagsráðherra, og Hanna Katrín Friðriksson, atvinnuvegaráðherra, ákveðið að ráðstafa 80 m.kr. í sérstakan fjárfestingarstuðning við bændur. Stutt er við innleiðingu á tækni sem stuðlar að samdrætti í losun gróðurhúsalofttegunda með minni áburðarnotkun.

Styrkumsóknir eru afgreiddar samkvæmt reglugerð nr. 1566/2024 um Loftslags- og orkusjóð.

Aðferðir nákvæmnislandbúnaðar við áburðardreifingu skila sér í bættri nýtingu næringarefna, minni losun gróðurhúsalofttegunda og bættum rekstri. Árangur getur verið breytilegur eftir ræktunaraðstæðum en áhrifin eru alltaf jákvæð. Búnaðurinn er þó dýr og þessum styrkveitingum er ætlað að koma til móts við það.

Styrkhæfi verkefna og áherslur

Styrkir verða veittir til framleiðenda landbúnaðarafurða, sem uppfylla skilyrði 4. mgr. 30. gr. búvörulaga, vegna fjárfestingar í tækjakaupum sem stuðla að samdrætti í losun gróðurhúsalofttegunda vegna áburðarnotkunar í landbúnaði.

Jafnframt er heimilt að veita styrki til kaupa á búnaði sem keyptur er í samstarfi aðila, svo sem í gegnum búnaðarfélag eða verktaka sem annast áburðardreifingu fyrir bændur. Dæmi um styrkhæf tækjakaup eru eftirfarandi:

  • GPS tækni fyrir bætta nákvæmni við áburðardreifingu
  • Tækni til niðurfellingar/-lagningar á áburði
  • Önnur tæki sem bætt geta nýtingu áburðar og minnkað áburðarnotkun í landbúnaði

Áhersla skal fyrst og fremst lögð á að styrkja verkefni sem falla að hlutverki sjóðsins og horft verður til þess að forgangsraða verkefnum sem skila mestum samdrætti í losun gróðurhúsalofttegunda (koldíoxíð-ígilda) á hverja styrkkrónu.

Auk framangreindra sjónarmiða er heimilt við mat á umsóknum og ákvörðun úthlutunar að taka tillit til sjónarmiða er fram koma í 2. mgr. 10. gr. reglugerðar um Loftslags- og orkusjóð eftir því sem við á.

Styrkhlutföll, styrkfjárhæðir og fleira

Hámarks styrkhlutfall skal vera 40% af heildarkostnaði fjárfestingar (án vsk.) og styrkfjárhæð í hverri úthlutun skal nema að hámarki 10 milljónum króna fyrir hvern framleiðanda landbúnaðarafurða.  Styrkur greiðist samkvæmt samningi og framlagningu staðfestingar á kaupum búnaðar.

Eftirfarandi gögn skulu fylgja umsókn:

  1. Upplýsingar um umsækjanda eða umsækjendur, aðra þátttakendur og samstarfsaðila, ef einhverjir eru.
  2. Nafn, kennitala og símanúmer þess sem annast samskipti við sjóðinn.
  3. Lýsing á verkefninu og því hvernig verkefnið samræmist markmiðum og skilgreindum áherslum styrkveitinga, þ. á m. 35. gr.
  4. Tíma- og verkáætlun.
  5. Sundurliðuð fjárhagsáætlun verkefnis og upplýsingar um fjármögnun.

Umsóknarfrestur er til 22. desember 2025.

Sótt er um á www.orkusjodur.is

Image

Fleiri fréttir

Skoða
13. mars 2026
Áætlaður 18% samdráttur í losun frá áburði
Loftslags- og orkusjóður hefur úthlutað 80 milljónum króna til 42 verkefna sem fela í sér innleiðingu áburðartækni til að draga úr losun gróðurhúsalofttegunda og styðja við sjálfbærari framleiðsluhætti í landbúnaði. Áætlaður samanlagður samdráttur vegna verkefnanna nemur 1.007 tonnum CO₂-ígilda á ári. Það jafngildir um 18% af allri losun gróðurhúsalofttegunda vegna áburðarnotkunar árið 2024, sem nam 5.700 tonnum CO₂-ígilda. Losun frá áburðarnotkun ræðst að megninu til af magni niturs sem borið er á tún og er aukin nákvæmni í dreifingu lykilatriði í að draga úr losun. Alls bárust 83 umsóknir um styrki að fjárhæð 282 milljónir króna. Við mat og forgangsröðun var lögð megináhersla á að styðja þau verkefni sem skila mestum samdrætti í losun á hverja styrkkrónu. GPS-tækni og niðurfellingarbúnaður reyndust almennt hagkvæmustu aðgerðirnar með tilliti til loftslagsáhrifa. Úthlutunin er liður í forgangsverkefnum ríkisstjórnarinnar í loftslagsmálum, sem Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra, kynnti í september í fyrra. Í kjölfarið kynntu Jóhann Páll og Hanna Katrín Friðriksson, atvinnuvegaráðherra, áform um styrki til markvissari og loftslagsvænni áburðarnotkunar í gegnum Loftslags- og orkusjóð. Verkefnin fela meðal annars í sér kaup á GPS-stýrðum áburðardreifurum, búnaði til niðurfellingar áburðar og annarri tækni sem eykur nákvæmni við dreifingu og bætir nýtingu næringarefna.
11. mars 2026
Þróun raforkumarkaða 2025: Heildsöluverð lækkaði þegar leið á árið
Töluverðar breytingar áttu sér stað í raforkuvinnslu og stórnotkun árið 2025. Samhliða samdrætti í stórnotkun var staða miðlunarlóna ein sú besta á undanförnum fimm árum. Það hafði áhrif á stöðu heildsöluorkumarkaðarins og verðþróun. Þetta kemur fram í lokaútgáfu raforkuvísa fyrir árið 2025. Minni raforkuvinnsla Þrátt fyrir góða stöðu miðlunarlóna lækkaði vinnsla á milli ára. Það skýrist með breytingum í eftirspurn. Raforkuvinnsla í desember 2025 mældist 17% lægri en árið 2024. Nýting vatnsafls var um 65% af uppsettu afli og framleiðsla smávirkjana um 28 GWh. Stórnotkun dróst saman – almenn notkun stöðug Breytingarnar á eftirspurnarhliðinni voru mestar hjá stórnotendum. Stórnotkun var 993 GWh í desember 2025. Samdrátturinn tengdist fyrst og fremst tímabundnum rekstrarstöðvunum hjá hluta Norðuráls og hjá PCC BakkiSilicon. Notkun gagnavera fór vaxandi stöðugt yfir árið 2025 en var notkun samt sem áður lægri en á fyrra ári. Almenn notkun var stöðug og fylgdi svipuðu mynstri og undanfarin ár. Einnig má sjá að hluti notkunar hefur færst frá skerðanlegri orku yfir í forgangsorku. Það endurspeglar aukna áherslu á tryggt framboð raforku. Dreifi- og flutningskostnaður hækkaði Í gjaldskrárhluta Raforkuvísa sést að umreiknaður dreifikostnaður á mánuði fyrir dæmigert heimili í desember var um: 6,3 þús. kr. í þéttbýli 10,5 þús. kr. í dreifbýli Kostnaðurinn hefur hækkað frá fyrra ári, bæði vegna almennrar þróunar í gjaldskrám og vegna hærri flutningskostnaðar sem endurspeglast í dreifikerfinu. Flutningsgjöld hækkuðu skarpt í upphafi árs 2025 fyrir bæði almenna notendur og stórnotendur. Helsta skýringin var endurgreiðsluþörf vegna innheimtu ólögmæts innmötunargjalds. Þá vógu einnig þungt fjárfestingaþarfir vegna nýrra og umfangsmikilla framkvæmda hjá sérleyfisfyrirtækjum. Gjaldskrá flutningsfyrirtækisins lækkaði þó aftur í upphafi árs 2026. Heildsala lækkaði - smásala fylgdi ekki Heildsöluverð raforku lækkaði þegar leið á árið. Stundarmánaðarverð lækkaði umtalsvert milli ára. Helstu ástæður voru góð staða miðlunarlóna og minni stórnotkun. Þrátt fyrir lækkun á heildsölumarkaði hækkaði lægsta smásöluverð milli ára. Skýringarnar liggja meðal annars í því að: Virk samkeppni á smásölumarkaði er takmörkuð. Jafnframt hafa smásalar í auknum mæli tryggt stóran hluta af væntri orkuþörf lengra fram í tímann, á tímabili sem einkenndist af óvissu um framboð og raforkuöryggi. Eldri og ódýrari samningar í gegnum aflþjónustu Landsvirkjunar, sem höfðu haldið niðri heildarkostnaði smásölufyrirtækja, runnu út. Niðurstaðan er sú að smásöluverð hefur ekki lækkað í sama mæli og heildsöluverð, þrátt fyrir betri stöðu á heildsölumarkaði þegar líður á árið.

Kennitala: 700924-1650

Akureyri

Rangárvellir 2, hús 8, IS-603

Egilsstaðir

Tjarnarbraut 39B, IS-700

Reykjavík

Suðurlandsbraut 24, IS-108

Selfoss

Austurvegur 20, IS-800