Merki Umhverfis- og orkustofnunar

51 vatnshlot skilgreind sem manngerð eða mikið breytt

Alls 51 vatnshlot hafa nú verið skilgreind sem manngerð eða mikið breytt vatnshlot. Sextán vatnshlot eru skilgreind sem manngerð og 35 vatnshlot eru skilgreind sem mikið breytt.

Öll vatnshlot flokkast í upphafi sem náttúruleg vatnshlot. Sum þeirra hafa tekið það miklum (vatnsformfræðilegum) breytingum  af mannavöldum að nauðsynlegt er að skilgreina þau sem manngerð eða mikið breytt. Það þýðir að þau munu ekki geta uppfyllt sömu kröfur um vistfræðilegt ástand eins og náttúruleg vatnshlot.

Áfram verður unnið að því að bæta ástand vatnshlotanna eins og hægt er til dæmis með mótvægisaðgerðum. Vatnshlot sem eru undir álagi frá til dæmis vatnsaflsvirkjunum, vegagerð, hafnargerð og þverun fjarða eru dæmi um vatnshlot sem geta verið skilgreind sem manngerð eða mikið breytt. Þau vatnshlot sem nú hafa verið skilgreind eru öll undir álagi frá vatnsaflsvirkjunum.

Umhverfis- og orkustofnun ber að meta hvort vatnshlot teljist manngert eða mikið breytt samkvæmt 13. gr. laga nr. 36/2011 um stjórn vatnamála. Tilgangur skilgreininganna er að vatnshlotin fái rétt umhverfismarkmið (gott vistmegin) og þannig verði hægt að setja kröfur um viðeigandi mótvægisaðgerðir fyrir þau.

Yfirlit yfir vatnshlot sem hafa verið skilgreind sem manngerð eða mikið breytt má finna í greinargerðinni Skilgreining á manngerðum og mikið breyttum vatnshlotum.

Yfirlit yfir vatnshlot sem hafa verið skilgreind sem manngerð eða mikið breytt:

 Nafn vatnshlots Númer vatnshlots Uppfyllir vatnshlotið forsendur um skilgreiningu sem mikið breytt eða manngert vatnshlot  Virkjun Umhverfismarkmið vatnshlots 
Austara-Friðmundarvatn* 101-1213-L Já – mikið breytt Blanda Gott vistmegin 
Blanda 2 101-1928-R Já – mikið breytt Blanda Gott vistmegin 
Blöndulón 101-1220-L Já – mikið breytt Blanda Gott vistmegin 
Gilsárlón 101-1221-L Já – mikið breytt Blanda Gott vistmegin 
Gilsvatn 101-1210-L Já – mikið breytt Blanda Gott vistmegin 
Smalatjörn 101-1215-L Já – mikið breytt Blanda Gott vistmegin 
Þrístikla 101-1216-L Já – mikið breytt Blanda Gott vistmegin 
Stuttilækur 101-1653-R Já – manngert Blanda Gott vistmegin 
Veituskurður úr Blöndulóni 101-1864-R Já – manngert Blanda Gott vistmegin 
10 Veituskurður úr Þrístiklu 101-1862-R Já – manngert Blanda Gott vistmegin 
11 Jökulsá á Dal/Brú 1 102-1088-R Já – mikið breytt Kárahnjúkar Gott vistmegin 
12 Jökulsá á Dal/Brú 2 102-1920-R Já – mikið breytt Kárahnjúkar Gott vistmegin 
13 Hálslón 102-2448-L Já – mikið breytt Kárahnjúkar Gott vistmegin 
14 Jökulsá í Fljótsdal 3 102-1928-R Já – mikið breytt Kárahnjúkar Gott vistmegin 
15 Grjótá 1 102-1073-R Já – mikið breytt Kárahnjúkar Gott vistmegin 
16 Kelduá 2 102-1868-R Já – mikið breytt Kárahnjúkar Gott vistmegin 
17 Frárennslisskurður Fljótsdalsvirkjunar  102-1054-R Já – manngert  Kárahnjúkar Gott vistmegin 
18 Eyvindarlón 103-2427-L Já – mikið breytt Þjórsá -Tungnaá  Gott vistmegin 
19 Flutningskvísl 1 103-1292-R Já – manngert Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
20 Flutningskvísl 2 103-1293-R Já – manngert Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
21 Fossá 1 103-842-R Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
22 Þjórsá 2 103-777-R Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
23 Frárennsliskurður Sultartanga 103-673-R Já – manngert Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
24 Hágöngulón 103-2446-L Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
25 Hrauneyjalón 103-2135-L Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
26 Hreysislón og veituskurðir 103-964-R Já – manngert Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
27 Kaldakvísl 1 103-1300-R Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
28 Kaldakvísl 2 103-614-R Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
29 Kaldakvísl 3 103-1641-R Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
30 Krókslón 103-2447-L Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
31 Kvíslavatn 103-2092-L Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
32 Sauðafellslón 103-2167-L Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
33 Sporðöldulón 103-2450-L Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
34 Stóraverslón (Dratthalavatn) 103-2093-L Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
35 Sultartangalón 103-2077-L Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
36 Trjáviðarlækur 103-906-R Já – manngert Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
37 Tungnaá 2 103-812-R Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
38 Tungnaá 3 103-973-R Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
39 Vatnsfellslón 103-2449-L Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
40 Veituleið Sigölduvirkjunar 103-970-R Já – manngert Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
41 Veituskurður úr Eyvindarlóni 103-1285-R Já – manngert Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
42 Veituskurður úr Kvíslavatni 103-596-R  Já – manngert Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
43 Veituskurður úr Sauðafellslóni 103-699-R Já – manngert Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
44 Veituskurður úr Stóraverslóni 103-710-R Já – manngert Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
45 Veituskurður úr Vatnsfellslóni 103-828-R Já – manngert Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
46 Veituskurður úr Þórisvatni 103-979-R Já – manngert Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
47 Þjórsárlón 103-2445-L Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
48 Þórisvatn 103-2162-L Já – mikið breytt Þjórsár-Tungnaársv. Gott vistmegin 
49 Sog 4 104-974-R Já – mikið breytt Sog Gott vistmegin 
50 Mjólká 101-426-R Já – mikið breytt Mjólkárvirkjun Gott vistmegin 
51 Langavatn/Hólmavatn  101-754-L Já – mikið breytt Mjólkárvirkjun Gott vistmegin 
* Vatnshlotið (Vestar-Friðmundarvatn) var listað í skýrslunni: Umhverfisstofnun 2020. Fyrstu skref við mat á manngerðum og mikið breyttum vatnshlotum. 49. bls. sem var villa. Leiðréttingin kemur fram í skýrslunni: Hafrannsóknastofnun 2022. Vatnshlot á virkjanasvæðum. Framhald vinnu við tilnefningu á mikið breyttum vatnshlotum og yfirlit yfir aðgengileg gögn um gæðaþætti. 30. bls.

Fleiri fréttir

Skoða
4. september 2026
Hleðslustöðvum á landsbyggðinni fjölgað um 21
Loftslags- og orkusjóður hefur lokið úthlutun styrkja sem miða að því að þétta net hleðslustöðva fyrir rafbíla. Markmiðið er að tryggja að hvergi sé meira en 100 km á milli hleðslustöðva á þjóðvegum og að hraðhleðslustöð sé að finna í hverju einasta þéttbýli á landinu. Átakið er liður í sértækum aðgerðum ríkisstjórnarinnar vegna stríðsátaka við Persaflóa og hækkandi olíuverðs. Markmiðið er að gera sem allra flestum Íslendingum kleift að slíta sig frá eldsneytisdælunni og keyra um á hreinni íslenskri orku í stað innflutts jarðefnaeldsneytis. Jóhann Páll Jóhannsson, umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra:  „Við afnámum vörugjöld af rafbílum í upphafi árs og nú snarfjölgum við hleðslustöðvum vítt og breitt um landið, eyðum þannig skallablettunum í hleðslunetinu og vinnum gegn hleðslukvíða. Skilaboðin eru þessi: Núna er rétti tíminn til að skipta yfir á rafmagnsbíl. Með því að skipta óhreinu innfluttu eldsneyti út fyrir íslenska orku spörum við tugmilljarða gjaldeyri, styrkjum orkusjálfstæði Íslands og verjum heimilisbókhaldið fyrir ytri sveiflum sem við höfum enga stjórn á.“  Alls hljóta 17 verkefni víðs vegar um landið styrki, þar af 13 verkefni til uppsetningar á hleðslustöðvum í þéttbýli og fjögur til uppsetningar á þjóðvegakerfinu. Heildarupphæð styrkjanna er 151 m.kr.   Með átakinu fjölgar hleðslustöðvum á landsbyggðinni um samtals 21 og tenglum um 41 og alls staðar verður boðið upp á greiðslu með greiðslukorti án þess að app eða áskrift þurfi til.
1. september 2026
Raforkueftirlitið kallar eftir auknu gagnsæi á íslenskum raforkumarkaði
Raforkueftirlitið hefur sent frá sér leiðbeiningar til Landsnets og annarra aðila á íslenskum heildsöluorkumarkaði um afhendingu og birtingu upplýsinga. Eftirlitið telur að gildandi reglum um gagnsæi á raforkumarkaði hafi ekki verið framfylgt með fullnægjandi hætti hér á landi og að breyttar aðstæður kalli á úrbætur.  Aukin upplýsingagjöf Um er að ræða svokallaða Gagnsæisreglugerð ESB á orkumarkaði, sem hefur verið í gildi á Íslandi frá árinu 2020. Reglugerðin kveður meðal annars á um að upplýsingar um raforkuframleiðslu, notkun, bilanir, ótiltækileika framleiðslueininga, flutningskerfi og jöfnun skuli safnað og birtar opinberlega með samræmdum hætti. Markmið Markmiðið er að tryggja að markaðsaðilar hafi jafnan aðgang að mikilvægum upplýsingum og að íslenskur raforkumarkaður verði gagnsærri og fyrirsjáanlegri. Upplýsingaskylda vegna innherjaupplýsinga á grundvelli 20. gr. h. raforkulaga, sbr. REMIT, og upplýsingaskylda á grundvelli gagnsæisreglugerðarinnar eru ekki ein og hin sama, þótt ákveðið samspil sé þar á milli.  Samræmd upplýsingagjöf Samkvæmt reglugerðinni ber Landsneti að safna upplýsingum frá aðilum á orkumarkaði og birta þær á miðlægum upplýsingavettvangi ENTSO-E og í NUCS-kerfinu. Íslenski orkumarkaðurinn er hluti af innri markaði með raforku samkvæmt EES-samningnum og því þurfa upplýsingar að vera aðgengilegar með sama hætti og eftir sömu stöðlum og annars staðar á Evrópska efnahagssvæðinu. Raforkueftirlitið beinir því nú til Landsnets og aðaleigenda gagna, þar á meðal framleiðenda, stórnotenda og viðskiptavettvanga raforku, að hefja innleiðingu á breyttu verklagi og stöðluðum gagnaskilum. Aðilar eiga jafnframt að hefja samstarf um framkvæmd verkefnisins og tímaramma þess.

Kennitala: 700924-1650

Akureyri

Rangárvellir 2, hús 8, IS-603

Egilsstaðir

Tjarnarbraut 39B, IS-700

Reykjavík

Suðurlandsbraut 24, IS-108

Selfoss

Austurvegur 20, IS-800