Losun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi 1990-2055. Dekkra svæðið táknar sögulega losun og ljósara svæðið táknar framreiknaða losun samkvæmt sviðsmynd með viðbótaraðgerðum. \n\n Samfélagslosun Íslands 2005-2055 ásamt samanburði á milli sviðsmynda framreiknaðar losunar og losunarúthlutana sem Ísland fær í samræmi við áætlaða alþjóðlega skuldbindingu um 41% samdrátt samfélagslosunar.  ","author":"Uos","creator":"Uos","datePublished":"2025-04-23T12:00:30+0000","dateModified":"2025-07-01T09:41:31+0000","dateCreated":"2025-04-23T12:00:30+0000","image":"https://images.prismic.io/uos-web/aAi8UfIqRLdaBgQE_tom-tor-42QQqCefdBg-unsplash.jpg?auto=format%2Ccompress&rect=0%2C1%2C6000%2C4016&w=3000&h=2008","inLanguage":"Icelandic","isAccessibleForFree":true,"publisher":"UOS","thumbnailUrl":"https://images.prismic.io/uos-web/aAi8UfIqRLdaBgQE_tom-tor-42QQqCefdBg-unsplash.jpg?auto=format%2Ccompress&rect=0%2C1%2C6000%2C4016&w=3000&h=2008","text":"Heildarlosun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi dróst saman um 1,1% milli áranna 2022 og 2023. Losunin var 12,6 milljón tonn af CO2-ígildum (CO2-íg.) árið 2023 og hefur aukist um 6,6% frá árinu 1990. Losun Íslands má skipta í þrjá meginflokka: Samfélagslosun, landnotkun og staðbundinn iðnaður (ETS). Samfélagslosun Samfélagslosun Íslands árið 2023 var 2,8 milljón tonn CO₂-íg. og dróst saman um 2,5% á milli 2022 og 2023. Umfangsmestu losunarflokkarnir eru vegasamgöngur, landbúnaður og fiskiskip. Samkvæmt bráðabirgðaútreikningum verður líkleg hlutdeild Íslands, í skuldbindingunum sínum gagnvart ESB, að draga úr samfélagslosun um 41% árið 2030 miðað við árið 2005. Núgildandi markmið er 29%. Framreikningar í samfélagslosun sýna að ólíklegt er að Íslandi nái markmiðum í samfélagslosun miðað við núgildandi og fyrirhugaðar aðgerðir, jafnvel þó sveigjanleiki til að færa heimildir á milli skuldbindingarkerfa sé nýttur. Samdráttur í losun er áætlaður á bilinu 20-27% árið 2030 miðað við losun ársins 2005. Tækifæri til frekari samdráttar liggja í því að ráðast í frekari aðgerðir í loftslagsmálum. Það er hægt með því að fylgja eftir þeim aðgerðum sem þegar eru til umræðu ásamt því að finna nýjar leiðir til samdráttar. Ef Ísland nær ekki markmiðum sínum ber að greiða fyrir það sem upp á vantar með kaupum á heimildum frá öðrum ríkjum. Landnotkun Losun frá landnotkun var 8,0 milljón tonn CO₂-íg. árið 2023 og hefur verið frekar stöðug á milli ára. Meirihluti losunar frá landnotkun stafar af framræstu votlendi. Framreikningar sýna samdrátt í losun frá landnotkun yfir spátímabilið, þá fyrst og fremst vegna vaxandi bindingar í skóglendi. Miðað við núgildandi aðgerðir í landnotkun er útlit fyrir að Ísland muni standast skuldbindingar sínar á fyrra skuldbindingartímabilinu (2021-2025). Staðbundinn iðnaður (ETS) Losun frá staðbundnum iðnaði á Íslandi (aðallega ál- og kísilver) sem fellur undir viðskiptakerfi ESB með losunarheimildir (ETS) var 1,8 milljón tonn CO₂-íg. árið 2023 sem er 3,3% samdráttur frá árinu 2022 en 113% aukning frá árinu 2005. Samdráttur hefur átt sér stað í viðskiptakerfinu í ESB. Með þátttöku í kerfinu er ekki um að ræða beinar samdráttarkröfur fyrir rekstraraðila á Íslandi. Umhverfis- og orkustofnun skilaði nýlega til Evrópusambandsins landsskýrslu um losun gróðurhúsalofttegunda 1990-2023, ásamt skýrslu um stefnur, aðgerðir og framreikninga til 2055. Skýrslurnar eru unnar í nánu samstarfi við Land og skóg sem ber ábyrgð á landnotkunarhluta bókhaldsins. Nánar um losun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi 1990-2055 í vefsamantektinni. Skýrslurnar eru aðgengilegar hér. \n\n Losun gróðurhúsalofttegunda á Íslandi 1990-2055. Dekkra svæðið táknar sögulega losun og ljósara svæðið táknar framreiknaða losun samkvæmt sviðsmynd með viðbótaraðgerðum. \n\n Samfélagslosun Íslands 2005-2055 ásamt samanburði á milli sviðsmynda framreiknaðar losunar og losunarúthlutana sem Ísland fær í samræmi við áætlaða alþjóðlega skuldbindingu um 41% samdrátt samfélagslosunar.  ","url":"https://uos.is/frettir/losun-islands-2023-og-framtidarhorfur","wordCount":13023}

23. apríl 2025

Losun Íslands 2023 og framtíðarhorfur

Losunarbókhald

Fleiri fréttir

Skoða

8. júní 2026

Blýmengun frá bensíni nánast horfin

Losun margra loftmengunarefna á Íslandi hefur minnkað umtalsvert frá árinu 1990. Mesta breytingin hefur orðið í losun sem tengist úrgangsbrennslu, vegasamgöngum og fiskiskipum. Losun óbeinna gróðurhúsalofttegunda, svifryks og sóts hefur almennt dregist saman. Þar vegur þungt minni eldsneytisnotkun fiskiskipa og auknar kröfur um mengunarvarnir í bílum. Losun þrávirkra lífrænna efna hefur einnig minnkað verulega. Opinn bruni úrgangs hefur nánast lagst af og sorpbrennslustöðvum fækkað. Sem dæmi hefur losun díoxíns dregist saman um meira en 90% frá 1990. Þróun losunar á þungmálmum er hins vegar fjölbreyttari. Losun frá fiskiskipum hefur minnkað og blýmengun frá bensíni er nánast horfin. Á sama tíma hafa álframleiðsla og bílaumferð orðið umfangsmiklar uppsprettur sumra þungmálma.  Í töflunni hér fyrir neðan eru dæmi um losun loftmengunarefna árið 2024, helstu uppsprettur þeirra og breytingar frá árinu á undan.

LoftmengunarefniLosunarbókhald

29. maí 2026

Námskeið í sóttvörnum vegna húðrofs - júní 2026

Umhverfis- og orkustofnun stendur fyrir námskeiðum í sóttvörnum fyrir þau sem framkvæma hvers kyns húðrof, svo sem húðgötun, húðflúrun, fegrunarflúrun og nálastungur. Námskeiðið er skylda fyrir þau sem hafa ekki lokið námi á heilbrigðissviði sem felur í sér fræðslu um smitgát og sóttvarnir. Frá og með 1. janúar 2026 þurfa allir sem stunda húðrof að geta framvísað staðfestingu þess efnis að þeir hafi setið námskeiðið eða séu með tilskylda menntun á heilbrigðissviði. Sjá nánar í 2. mgr. 34. gr. rg. nr. 903/2024 um hollustuhætti. Information on the course in English Um námskeiðið Á námskeiðinu verður farið yfir alla þætti sem snúa að framkvæmd húðrofs með sérstaka áherslu á sóttvarnir og hreinlæti. Námskeiðið er blanda af fyrirlestrum og sýnikennslu. Í lok námskeiðs þurfa þátttakendur að standast hæfnispróf. Nauðsynlegt er að hafa meðferðis eigið snjalltæki til að taka hæfnisprófið á. Kennarar á námskeiðinu eru: Ása S. Atladóttir, hjúkrunarfræðingur Brynjar Björnsson, húðflúrari Ísak S. Bragason, teymisstjóri í teymi efnamála hjá Umhverfis- og orkustofnun Sigríður Kristinsdóttir, teymisstjóri í teymi eftirlits hjá Umhverfis- og orkustofnun Stella Hrönn Jóhannsdóttir, sérfræðingur hollustuhátta hjá Umhverfis- og orkustofnun Dagsetningar Þriðjudagurinn 30. júní frá kl. 9 – 16. Kennt á ensku. Síðasti skráningardagur er 9. júní. Síðasti greiðsludagur 14. júní. Information on the course in English Námskeiðsgjald Námskeiðsgjald er 49.900 kr. Greiðsluseðill verður sendur í heimabanka umsækjanda og afrit af reikningi á mínar síður á island.is. Staðsetning Námskeiðið verður haldið á Hótel Reykjavík Grand, Sigtúni 28, 105 Reykjavík. Skráning Skráning fer fram á https://gogn.ust.is/ Skráning er staðfest þegar námskeiðsgjöld hafa verið greidd. Lágmarksfjöldi Lágmarksfjöldi á námskeiðið er 25 manns. Námskeiðið fellur niður ef ekki næst lágmarks þátttaka. Námskeiðið er fyrir þau sem framkvæma nálastungur, fegrunarflúrun, húðgötun og húðflúrun.

HollustuhættirNámskeið

29. maí 2026

Framlengdur umsóknarfrestur: Styrkir til uppbyggingar hleðsluinnviða

Umsóknarfrestur um styrki Loftslags- og orkusjóðs til uppbygginga hleðsluinnviða hefur verið framlengdur til 16. júní 2026.

21. maí 2026

Sólarorka sem hluti af lausninni

HYBES - nýtt evrópskt tilraunaverkefni sýnir að sólarorka getur gegnt mikilvægu hlutverki í orkuskiptum á Íslandi. Sérstaklega á afskekktum svæðum og utan raforkukerfisins. Fjölbreytt verkefni sýna árangur Orkusetur Umhverfis- og orkustofnunar úthlutaði samkeppnisstyrkjum til uppsetningar sólarsella árið 2024. Þar var lögð áhersla á verkefni sem draga úr eigin raforkunotkun og minnka losun. Mikil aðsókn var að styrkjunum og vegna takmarkaðs fjármagns fengu verkefni í dreifbýli eða utan samveitna úthlutun. Verkefni sem hafa hlotið styrki sýna verulegan árangur: Minni olíunotkun og þar með minni losun gróðurhúsalofttegunda. Aukið orkuöryggi og sjálfbærni í afskekktum byggðum. Hagkvæmari orkulausnir utan raforkukerfis. Raunverulegur ávinningur af sólarsellum á Íslandi Dæmi um raunverulegan ávinning af verkefnum sem hlutu styrk á Íslandi: Sjálfbærari rekstur - Garður í Eyjafjarðarsveit Á býlinu er umfangsmikil mjólkurframleiðsla með um 150 mjólkurkýr auk annarra gripa. Árleg raforkunotkun er um 340.000 kWh. Settur var upp 43,5 kW sólorkubúnaður á þökum útihúsa sem áætlað er að framleiði um 12.400 kWh á ári. Kerfið gerir búinu kleift að framleiða hluta raforku sinnar sjálft, draga úr rekstrarkostnaði og draga úr þörf fyrir dísilrafstöð. Minni þörf á dísilrafstöð - Akureyjar í Breiðafirði Á eyjunni fer fram æðardúnsöflun sem áður fyrr reiddi sig alfarið á dísilrafstöð, þar sem olíunotkun var allt að 40–50 l/dag). Með uppsetningu sólorkukerfi og rafhlöðu hefur olíunotkun minnkað í um 6 l/dag og á góðum dögum er hægt að sleppa dísilrafstöð alveg. Þetta hefur bæði lækkað kostnað, aukið þægindi og dregið verulega úr umhverfisáhrifum. Minni gasnotkun - Sumarhúsasvæði á Illugastöðum á Vestfjörðum Þetta svæði er staðsett utan raforkukerfis. Orkuþörf á svæðinu hefur aukist, til dæmis vegna aukinna rafbílavæðingar. Með uppsetningu á 3kW sólarorkukerfi hefur tekist að draga úr gasnotkun og bæta aðgengi að rafmagni fyrir sumartímann. Læra af sjálfbærri kennslustofu Liður í HYBES verkefninu er samstarf Orkuseturs við Verkmenntaskólann á Akureyri (VMA) og Rafmennt. Samstarfið leggur grunn að nýrri verkmenntun í uppsetningu og rekstri sólorkukerfa á Íslandi. Nemendur í VMA læra réttu handtökin af raunverulegum kerfum í sjálfbærri kennslustofu í skólanum. Kennslustofan er knúin af sól og vindi ásamt rafhlöðu Móta ramma fyrir nýtingu sólarorku Í gegnum HYBES hefur Orkusetur unnið markvisst að því að móta skýrari ramma fyrir nýtingu sólarorku á Íslandi. Reynslan úr verkefninu hefur sýnt að: Sólarorka er raunhæfur kostur til eigin notkunar á Íslandi, þó afhending umframorku inn á kerfið sé enn í þróun. Blönduð orkukerfi eru lykilatriði við norðlægar aðstæður. Markviss stjórnsýsla, tæknimenntun og hvatar til uppsetningar eru forsenda hraðari orkuskipta. Um HYBES verkefnið HYBES er alþjóðlegt þróunar- og rannsóknarverkefni sem kannar blönduð orkukerfi sem samþætta endurnýjanlega orkugjafa og orkugeymslutækni til að veita sjálfbærar orkulausnir fyrir samfélög á norðurslóðum. Þátttakendur í verkefninu eru: Færeyjar: Umhverfisstofnun Færeyja. Írland: Sveitarfélagið Cork, University College Cork og Secure and Fix It Enterprises. Ísland: Orkusetur / Umhverfis- og orkustofnun. Noregur: Nordland Research Institute (leiðir verkefnið), sveitarfélagið Bodø. Svíþjóð: Umeå borg, Umeå University. Mynd: HYBES samstarfshópurinn í Bodø í Noregi í febrúar 2023.

OrkuseturOrkuskipti og orkunýtni