Umsóknarfrestur framlengdur - Styrkir til nýtingar og leitar á jarðhita

Alþingi hefur samþykkt frumvarp Jóhanns Páls Jóhannssonar, umhverfis- orku- og loftslagsráðherra til laga um breytingu á raforkulögum nr. 65/2003. Frumvarpið mælir fyrir um tilteknar hátternisreglur í raforkuviðskiptum og eftirlit til að stuðla að gagnsæi og heiðarleika á heildsöluorkumarkaði. Tilgangur frumvarpsins er jafnframt að setja lagaramma um starfsemi viðskiptavettvanga raforku, lýsa hlutverki og skyldum þeirra sem fara með slíka starfsemi og kveða á um eftirlit Raforkueftirlitsins. Framboð og eftirspurn myndar markaðsverð Töluverð þróun hefur orðið á raforkuviðskiptum á íslenskum heildsöluorkumarkaði. Helsta þróunin snýr að því að samningssamband um kaup- og sölu á raforku kemst á með skipulögðum hætti á viðskiptavettvöngum raforku, þar sem pörun viðskipta, það er framboð og eftirspurn, myndar opinbert markaðsverð. Áður fyrr áttu viðskiptin sér stað milli tveggja samningsaðila, yfir borðið eða í gegnum viðskiptavef Landsvirkjunar. Traust og trúverðugleiki Frumvarpið sem nú er orðið að lögum, er mikilvægur liður í að tryggja traust og trúverðugleika markaðsaðila til markaðarins og að markaðsverð endurspegli raunverulegt framboð og eftirspurn, auk atburða í kerfinu hverju sinni. Ákvæði frumvarpsins eiga sér meðal annars fyrirmynd í reglugerð ESB nr. 1227/2011 um heildstæðan og gagnsæjan heildsöluorkumarkað (REMIT), ásamt þeim breytingum sem orðið hafa á þeirri reglugerð með REMIT II. Aukin verkefni fyrir Raforkueftirlitið Raforkueftirlitið fer með eftirlit á raforkumarkaði en nýju raforkulögin fela í sér aukin verkefni. Raforkueftirlitinu ber nú einnig að gefa út leiðbeinandi tilmæli um túlkun á ákvæðum laganna (20. gr. a –i), sinna markaðseftirliti og gefa út leyfi fyrir starfsemi viðskiptavettvanga raforku á grundvelli 18. gr. a. raforkulaga. Samráð við gerð laganna Frumvarpið var unnið í samráði við Raforkueftirlitið og hefur það aðstoðað bæði ráðuneytið og Alþingi við meðferð málsins. Raforkueftirlitið hefur meðal annars veitt ráðuneytinu opinbera umsögn. Raforkueftirlitið mun á næstu vikum verða ráðuneytinu til ráðgjafar og umsagnar við gerð reglugerða um 20. gr. a. – 20. gr. i. raforkulaga, og skipulagskröfum viðskiptavettvanga ásamt því að vinna leiðbeiningar um túlkun 20. gr. a. – 20. gr. i. í samráði við markaðsaðila.

Umhverfis- og orkustofnun og Háskólinn í Reykjavík tóku þátt í skemmtilegu samstarfsverkefni á dögunum. Nemendur í tölvunarfræði og verkfræði fengu raunverulegt gagnaverkefni frá Umhverfis- og orkustofnun sem þau þurftu að leysa. Verkefnið fólst í því að greina tækifæri til betrumbóta í hönnun á gagnagrunni sem tengist dreifikerfi með raforku. Nemendurnir þurftu einnig að leysa ákveðnar fyrirspurnir sem grunnurinn átti að geta gert.   Verkefnið var lokaverkefni í áfanganum gagnasafnsfræði. Átta hópar í forritunarkeppni Nemendurnir höfðu einnig kost á því að taka þátt í keppni þar sem besta lausnin var verðlaunuð. Átta hópar skráðu sig til leiks með fjórum nemendum í hverjum hóp. „Okkur þótti rosalega gaman að taka þátt í verkefni sem tengist ekki bara náminu heldur líka atvinnulífinu og gaman að kynnast svona raunverulegum verkefnum“ sagði Helgi Espel Lopez nemandi úr sigurliðinu. Í sigurliðinu voru auk Helga þeir Andri Már Kristjánsson, Arnór Steinn Leifsson og Baldur Máni Pálmason. Kynning á verkefnunum í keppninni og verðlaunaafhending fór fram í HR þann 10. apríl 2026. Dýrmætt að fá ferskar hugmyndir Flest verkefnanna voru mjög vel unnin að mati dómnefndar. Hún var skipuð Bjarka Smára Smárasyni, sérfræðingi í stafrænni þróun hjá Umhverfis- og orkustofnun, og Hjörvari Grétari Steinssyni, sviðsstjóra á sviði fjármála og stafrænnar þróunar. „Það er mjög dýrmætt fyrir okkur að fá ferskar hugmyndir frá nemendunum og niðurstöðurnar munu nýtast okkur til að halda áfram að bæta okkar gagnagrunna“ sagði Bjarki Smári. Sigurliðið hlaut sameiginleg verðlaun frá Umhverfis- og orkustofnun og Háskólanum í Reykjavík.

Loftslags- og orkusjóður auglýsir eftir umsóknum um styrki til uppbyggingar hraðhleðslustöðva fyrir rafbíla á Íslandi. Markmið átaksins er að tryggja sterkt og þétt net hraðhleðslustöðva um land allt og styðja þannig við orkuskipti í samgöngum og loftslagsmarkmið stjórnvalda. Markmið Styrkjunum er ætlað að tryggja lágmarksaðgang að hleðsluinnviðum um allt land. Sérstök áhersla er lögð á að í hverjum þéttbýlisstað á Íslandi sé aðgangur að hraðhleðslustöð og að hvergi á þjóðvegakerfi landsins verði lengra en 100 km á milli hraðhleðslustöðva. Auglýst er eftir verkefnum: Í öllum þéttbýlisstöðum þar sem ekki eru hraðhleðslustöðvar nú þegar eða hleðsluinnviðir eru ófullnægjandi (verkefnaflokkur A). Á stöðum á þjóðvegakerfinu þar sem lengst er á milli hraðhleðslustöðva (verkefnaflokkur B). Heildarfjárhæð til úthlutunar Heildarfjárhæð til úthlutunar er allt að 150 m.kr. Styrkhlutfall og hámark Styrkur nemur allt að 50% af styrkhæfum kostnaði án virðisaukaskatts. Hámarksstyrkur er 20 m.kr. á hvert verkefni. Styrkur greiðist í einni greiðslu eftir að verkefni er lokið og lokaskýrsla hefur verið samþykkt. Hverjir geta sótt um Umsækjendur skulu vera lögaðilar með þekkingu og reynslu af uppsetningu og/eða rekstri hraðhleðslustöðva. Einstaklingar og lögaðilar í ótengdum rekstri (svo sem gististaðir og veitingastaðir) eru ekki styrkhæfir. Sjá nánar í handbók. Helstu skilyrði verkefna Hleðslustöðvar á þjóðvegakerfinu skulu hafa að lágmarki 300 kW afl á allt að tveimur tenglum samtímis en 200 kW vegna hraðhleðslustöðva í þéttbýli. Þær skulu jafnframt styðja hleðslu 800 V bifreiða. Stöðvar skulu taka við snertilausum greiðslum með greiðslukortum. Stöðvar skulu vera aðgengilegar öllum allan sólarhringinn. Aðgengi hreyfihamlaðra skal tryggt. Styrkþegi skuldbindur sig til að reka stöðina í að lágmarki 5 ár frá gangsetningu. Sjá frekari skilyrði í handbók. Umsóknarfrestur Opnað verður fyrir umsóknir 1. maí 2026 og lokafrestur er 1. júní kl. 15:00. Umsóknir skulu berast í gegnum rafrænt umsóknarkerfi á orkusjodur.is. Nánari upplýsingar Nánari lýsing á umsóknarferli, kröfum, fylgigögnum og matsferli er í handbók um styrki til uppbyggingar hleðsluinnviða. Spurningum má beina á orkusjodur@uos.is. Svör við almennum fyrirspurnum verða birt í „Spurt og svarað" á heimasíðu sjóðsins.

Breyting á lögum nr. 7/1998 um hollustuhætti og mengunarvarnir, sem tók gildi þann 27. mars 2026, felur í sér breytingar á regluverki um starfsemi jarðborana hér á landi. Með breytingunni er kveðið á um að jarðborar skuli framvegis háðir starfsleyfi fyrir hvern bor og þann búnað sem honum fylgir, sem veitt er af Umhverfis- og orkustofnun. Fyrir gildistöku þessarar lagabreytingar bar borunarfyrirtækjum að sækja um starfsleyfi vegna hverrar einstakrar framkvæmdar til viðkomandi heilbrigðisnefndar. Með hinni nýju breytingu er reynt að einfalda og samræma leyfisveitingarferlið og færa eftirlit til Umhverfis- og orkustofnunar. Þegar fyrirtæki hefur öðlast starfsleyfi fyrir jarðbor, skal tilkynna Umhverfis- og orkustofnun hverja framkvæmd fyrir sig áður en framkvæmd hefst, þar sem fram koma upplýsingar um fyrirhugaða starfsemi, staðsetningu hennar og áætlaðan verktíma.